UNITED NATIONS PROTECTION FORCE (UNPROFOR)
Bosnië-Herzegowina - Srebrenica Het uiteenvallen van Joegoslavië, begin jaren negentig van de vorige eeuw, ging niet zonder slag of stoot. Om de oorlog in te dammen besloot de Veiligheidsraad op 21 maart 1992 tot de oprichting van UNPROFOR. Onder internationale druk maar vooral ook druk van de publieke opinie bood Nederland in 1993 een luchtmobiel infanteriebataljon (Dutchbat I) met de nodige verzorgingselementen aan. Omdat het bataljon nog niet beschikte over een verkenningspeloton, werd hiervoor een peloton van het Korps Commandotroepen aangewezen. Na enige aarzeling en de nodige discussie accepteerde Nederland de opdracht om de "safe area" Srebrenica van de Canadezen over te nemen. Na veel strubbelingen kreeg de overname pas op 3 maart 1994 gestalte. Na aflossing door Dutchbat II, met in hun midden wederom een peloton van het KCT, werd de toestand in de tweede helft van 1994 steeds nijpender. Voorraden werden mondjesmaat doorgelaten en de verlofkonvooien werden systematisch tegengehouden en getreiterd. De start van Dutchbat III was nog hoopgevend vanwege een wankel bestand, maar al snel stapelden de incidenten zich op. Het ontoereikende mandaat, de lichte bewapening en het ontbreken van de wil in de internationale gemeenschap om een vuist te maken leidde uiteindelijk tot de val van Srebrenica. Begin juli 1995 werden de Nederlanders door gerichte aanvallen gedwongen de observatieposten te verlaten. De gevraagde luchtsteun werd steeds uitgesteld. Drie commando's treden op 11 juli onder zwaar vijandelijk vuur en geïsoleerd van de eigen eenheden op als gelegenheids Forward Air Controllers en praten twee Nederlandse F-16's op het doel. Helaas het is te laat! De dreigementen van de Bosnische Serviërs om de opeengepakte burgers en blauwhelmen tot doelwit te maken is voldoende. Srebrenica is gevallen.
IMPLEMENTATION FORCE (IFOR)
STABILIZATION FORCE (SFOR)
Bosnië-Herzegowina De ommekeer in optreden van de VN en NAVO werd op 28 augustus 1995 ingeluid door een laffe mortieraanval op de Merkale markt in Sarajevo die aan 37 mensen het leven kostte. Twee dagen later begon een bombardementenoffensief tegen Bosnisch-Servische doelen. Tevens werden grondtroepen ingezet tegen de belegeraars van Sarajevo. De bombardementen hadden als resultaat dat het Dayton-akkoord werd gesloten. Blauw optreden werd ingewisseld voor groen met de oprichting van de Implementation Force.
IFOR De Nederlandse bijdrage was aanzienlijk met 2100 militairen waaronder een detachement commando's. Het detachement vertrok op 27 december 1995 met de kwartiermakersgroep van 1 (NL) Mechbat naar Bosnië. Begin 1996 bestonden de werkzaamheden uit het voorbereiden van de komst van de hoofdmacht. Op 3 februari bleek dat de strijdende partijen zich aan de afspraken hielden en kon de hoofdmacht ongehinderd het gebied binnentrekken. Langzamerhand werd het rustiger in het gebied en het mechbat nam geleidelijk steeds meer taken over. Vanaf eind april bleef nog een afgeslankt detachement achter voor o.a. verkennings- en beveiligingstaken.
SFOR IFOR gaat eind december geluidloos over in SFOR (Stabilization Force) en inderdaad lukt het om langzamerhand stabiliteit in het gebied te brengen. De commando's doen in wisselende samenstelling hun werk met verve vanuit de basis in Busovaca. Op 18 december 1997 worden twee van oorlogsmisdaden verdachte Bosnische Kroaten gearresteerd. De actie wordt uitgevoerd door commando's en mariniers ondersteund door Nederlandse en bondgenootschappelijke eenheden. Naar aanleiding van deze actie wordt een lid van ons Korps onderscheiden met het Ereteken van Verdienste in zilver. Eind augustus 1998 wordt de taak van dit detachement beëindigd en wordt het KCT belast met taken in het kader van Joint Commision Observers (JCO).
JCO Vanaf eind augustus 1998 opereert het detachement in het kader van JCO. Zij bestrijken een gebied van ongeveer 5600 vierkante kilometer en zijn als het ware de buffer tussen SFOR en de burgerbevolking. Door hun informele contacten met de lokale autoriteiten en de burgerbevolking zijn ze "oog en oor" van commandant SFOR. Door vroegtijdig zaken te signaleren kan vaak escalatie van problemen voorkomen worden. Vanaf 1 juni 2000 werd het detachement uitgebreid en werd de verantwoordelijkheid voor de JCO-organisatie in de Multinational Divisie Southwest overgenomen door het Korps Commandotroepen. Een deel van de taken werd beurtelings verricht door personeel van het KCT en het Korps Mariniers. Tot 23 maart 2001 hebben onze mannen deze taak op meer dan voortreffelijke wijze ingevuld!
TASK FORCE HARVEST Macedonië In het vroege voorjaar van 2001 begonnen de interne conflicten in Macedonië langzamerhand te groeien in de richting van een burgeroorlog. De internationale gemeenschap probeerde een escalatie van de strijd tussen een multi-etnisch Macedonië en het UCK (Albanees bevrijdingsleger) te voorkomen. Nadat de strijdende partijen akkoord waren gegaan met een bestand ging de Operatie Essential Harvest van start. Het UCK zou in drie fasen de wapens inleveren. Een KCT-detachement met in hun midden een Verbindingsdetachement, vertrok op 26 augustus 2001 om zich te voegen bij een versterkte compagnie van de Luchtmobiele Brigade. Ze kwamen in Macedonië onder bevel van 2nd Battalion Parachute Regiment (UK). De taken van inzameling, opslag en vernietiging werden niet door alle bevolkingsgroepen even enthousiast ondersteund maar toch kon de operatie op 27 september 2001 succesvol worden afgesloten.
TASK FORCE FOX
Macedonië Na de operatie Task Force Harvest werd onder NAVO-bevel Task Force Fox in het leven geroepen om de situatie in Macedonië verder te stabiliseren en er zorg voor te dragen dat de geplande verkiezingen ongehinderd doorgang konden vinden. De belangrijkste taak van TFF was het ondersteunen van de Macedonische autoriteiten bij de beveiliging van de waarnemers van de Europese Unie en de OVSE. TFF voorzag de waarnemers via de zogenaamde Field Liaison Teams (FLT) van inlichtingen en zorgde tevens voor de beveiliging en indien noodzakelijk voor evacuatie. Nederland nam op 26 juni 2002 de leiding van de operatie op zich en het KCT leverde een aantal FLT's. Hoewel het af en toe spannend was verliepen de verkiezingen naar wens en kon het KCT-detachement zijn taak op 25 september 2002 aan de 43e Brigade worden overgedragen.
